MDX Analysis Services projelerinde kullanılan programlama dilidir. Küplerimizi oluşturduğumuzda bir çok nesne yaratarak daha gelişmiş bir analiz yapabilmemizi sağlar. Bu nesneler member, scope ve set'lerdir. Member modeldeki hedef değerleri ve boyutlar kullanılarak hesaplamalar yapar ve geriye yeni bir hedef değer biçimi döndermekte kullanılır. Bir örnek ile açıklayalım;

create member currentcube.[measures].[Sales Target Variance] as
[measures].[sales amount]-[measures].[sales target],
visible = 1,
non_empty_behavior = {[measures].[sales amount],[measures].[sales target]},
associated_measure_group='sales',
fotmat_string='currency';

Burada create, currentcube, as, non_empty_behavior, format_string, visible, associated_measure_group gibi kod parçaları mdx'e özel betimlerdir. Burada kod etkin olan küpte measures kısmında Sales Target Variance adında yeni bir üye yaratmakta ve bu üyeye sales amount'tan sales target'in çıkarıldığında elde edilen değeri atamaktadır. non_empty_behavior ise hesaplamada kullanılan hedef değerlerinden boş olanların hangilerinin yoksayılacağını belirtir. Örneğin satış hedef değerleri belirlenmemiş bir zaman diliminde satış gerçekleşmişse sales target kısmını 0 olarak varsayacaktır.

Aşağıdaki örnekte ise scope nesnesi için bir örnek verilmekte. Analysis Server'da küpleri oluştururken hedef değerleriyle boyutlar arasında kurulacak ilişkileri düzgün kurmalıyız. Örneğin hedef verilerinin detayı sadece çeyrek yıllara kadar tutulduğunu düşünürsek, örneğin her satıcıya 3 aylık satış hedefi veriliyor olsun. Bu durumda küpümüzde her bir günü satış hedeflerinin bulunduğu tabloyla eşleştiremeyiz. Bu sorun küp içerisindeki dimension sekmesinden çözülebilir fakat raporlamaya geldiğinde 3 aylık dilimlerin içindeki değerlere bakmak istersek sürekli aynı rakamı tekrarlayacaktır bunu engellemek için aşağıdaki gibi bir scope tanımlayabiliriz. Bu sales target hedef değerlerinin herhangi bir time hiyerarşisinde month seviyesinde değerlendirilmek istenirse bu son quarter değerini 3 e bölerek gösterecektir.

scope ([measures].[sales target],[time].[time hierarchy].[month].Members);
this = [time].[time hierarchy].CurrentMember /3;
end scope; 

Bazı durumlarda C#'ın bize sağladığı operatörleri direkt olarak kullanmak işimize yaramayabilir. Örneğin int, decimal, double türündeki değerlerde + operatörü düzgün çalışsa bile karmaşık sayıları kullandığımız bir class'ta bunlar işimize yaramayacaktır. Karmaşık sayılarda toplama işlemi reel ve sanal kısımların ayrı ayrı toplanmasıyla elde edilmektedir. MSDN'den uyarladığım kod örneği aşağıdaki gibidir. Bu şekilde operatör aşırı yüklendiği zaman herhangi bir yerde KarmasikSayi sınıfından türetilmiş değişkenler toplandığında yapılacak işlem belirlediğimiz gibi olacaktır.

public class KarmasikSayi
{
    public int Reel;
    public int Sanal;
	public KarmasikSayi(int _reel,int _sanal)
	{
        this.Reel = _reel;
        this.Sanal = _sanal;
	}
    //BU BÖLÜMDE OPERATÖRÜ OVERLOAD EDEREK İŞLEVİNİ DEĞİŞTİRİYORUZ
    public static KarmasikSayi operator +(KarmasikSayi k1, KarmasikSayi k2)
    {
        return new KarmasikSayi(k1.Reel + k2.Reel, k1.Sanal + k2.Sanal);
    }
    public override string ToString()
    {
        return string.Format("{0} + {1}i", this.Reel, this.Sanal);
    }
}

Transaction nesnesi veritabanında yaptığımız sorguların başarılı bir şekilde sonuçlanıp sonuçlanmadığını test etmek için kullanılır. Özellikle bir biriyle ilişkili veri tabanlarında yaptığımız değişikliklerde sorgunun başarıyla sonuçlanması büyük önem taşımaktadır. Mesela yaptıracağımız bir havale işleminde önce havale yapacak olan hesaptan miktarı düşürmemiz sonra yapılan hesapta ise arttırmamız gerekecektir. Miktar düşürüldükten sonra, diğer hesaba aktarım gerçekleşirken bir sorunla karşılaşabiliriz. Eğer bu noktada Transaction nesnesini kullanmaz isek, işlemin geri döndürülmesi çok zor olacaktır.

Yaptığımız Sql sorgularda transaction kullanır iken hataları yakalamak ve Transaction nesnesini doğru şekilde kullanabilmek amacıyla try - catct - finally bloklarılarını kullanmalıyız. Aksi taktirde sorguda meydana gelen hataları yakalama şansımız olmayacaktır. try bloğunda ExecuteNonQuery işlemini gerçekleştirdikten sonra transaction nesnesinin Commit() fonksiyonuyla yaptığımız değişiklikleri onaylayabilir, catch bloğunda ise hata mesajını vererek Rollback() fonksiyonuyla hata anına kadar gerçekleştirdiğimiz değişiklikleri iptal edebiliriz. More...

Richard Gere ve Joan Allen'in başrolleri paylaştığı Hachi : A Dog's Tale (2009), bir kolej profesörü ve istasyonda bulduğu köpeğin gerçek hikayesini anlatmakta. Film Japonya'dan gönderilen Akita cinsi yavru köpeğin taşıma sırasında tren istasyonunda kaybedilmesi ve Parker'ın (Richard Gere) köpeği bulmasıyla başlar. İlk bir kaç gün "sadece sahibini bulana kadar bizim evde kalacak" desede sahibi hiçbir zaman bulunamaz, Parker ve ailesi de köpeğe iyice alışmıştır. Hachi, Parker hergün işe giderken yanında gider uğurlar ve dönüşte karşılar. Fakat bir gün gitmez ve Parker'ın da gitmesini istemez. O gün Parker kalp krizi geçirir ve geri dönmez.

Hachiko 1924'te Hidesaburō Ueno tarafından alınmış. Hachiko profesörü her gün işe giderken Shibuya istasyonuna kadar uğurlamış ve geldiğinde de karşılamış. 1925'e kadar bir yıl süren bu rutinleri taki profesör ölene kadar devam etmiş. Profesör öldükten sonra ona bakmak isteyenler olsa bile sürekli kaçarak yaşamının geri kalan dokuz senesini Shibuyona istasyunda Hidesaburō Ueno'yu bekleyerek geçirmiş. Bu süre zarfında tren istasyonun devamlı müşterileri ve çevre halkı tarafından bakılmış. Öldükten sonra adına yaptırılan heykel gerçek sevgi ve sadakat'i temsilen Shibuya istasyonu önünde hala sahibini beklemekte.

Ado.Net parametre nesnelerinin kullanılması yazılımın güvenliği ve programlama kolaylığı nedeniyle önemlidir. DbParameter nesnesiyle DbCommand nesnesi içersinde belirlediğimiz parametrelere değerleri parametrik olarak atadığımızda daha sistemli ve güvenilir bir sorgu çalıştırmış oluruz. Sql Injection gibi zararlı programlamaya açık olabilecek eski sisteme kısa bir göz gezdirirsek durum sorgulamalar şu şekildeydi:

SqlCommand cmd = new SqlCommand("Select Username,Password from Users where Username=" + txtUser.Text + "&" + "Password=" + txtPassword.Text);

 Burada sql cümlesine verilecek olan değerler direkt string formatında sorguya dahil ediliyordu. Sorgulanacak alan sayısı arttıkça bunun ne kadar zor olduğunu tahmin edebilirsiniz. Aynı zamanda TextBox içine yazılmış herhangi bir satırı sorgu içerisine dahil etmektedir. Bu yüzden DbParameter olarak adlandırılan yararlı bir nesnemiz var.More...